Jak dbać o biżuterię latem? 12 błędów, przez które traci blask
Latem biżuteria wystawiona jest na próbę – słońce, woda i kosmetyki potrafią odebrać jej blask szybciej, niż myślisz. Wystarczy kilka drobnych błędów, by ulubione kolczyki czy naszyjnik straciły swój połysk. Sprawdź, jak właściwie dbać o biżuterię w upalne dni i czego unikać, by zachowała swój urok przez całe lato.
Dlaczego biżuteria niszczy się latem szybciej?
Latem kilka czynników oddziałuje na biżuterię jednocześnie. Wysoka temperatura przyspiesza reakcje chemiczne, pot tworzy wilgotne i słone środowisko, a kosmetyki zatrzymują kurz oraz piasek. Powstaje warstwa, która z jednej strony brudzi powierzchnię, a z drugiej działa na nią mechanicznie.
Ciepło sprawia również, że tłuste składniki kremów i sebum łatwiej osadzają się w trudno dostępnych miejscach: pod kamieniami, pomiędzy ogniwami, przy zawiasach kolczyków i w zapięciach. Gdy taki osad wyschnie, może utworzyć matową, trudną do usunięcia powłokę.
Dodatkowym problemem są wahania temperatury. Przejście z intensywnie klimatyzowanego wnętrza na rozgrzaną ulicę powoduje rozszerzanie i kurczenie się materiałów. Metalowa oprawa i osadzony w niej kamień nie zawsze reagują na zmianę temperatury w identyczny sposób. W delikatnych konstrukcjach może to sprzyjać stopniowemu poluzowaniu łapek mocujących kamień.
Sprawdź produkty ze zdjęcia! [1. Viva Silver Ring 2. Bott Mini Silver Bracelet]
Błąd 1. Zakładanie biżuterii tuż po aplikacji kremu SPF
Krem przeciwsłoneczny może matowić biżuterię, osadzać się wokół kamieni i przyspieszać zużycie delikatnych powłok. Ryzyko rośnie, gdy kosmetyk łączy się z piaskiem oraz tarciem skóry, stroju kąpielowego lub ręcznika.
Część filtrów mineralnych zawiera tlenek cynku lub dwutlenek tytanu. Są to drobne cząstki, które w połączeniu z tarciem mogą zachowywać się jak bardzo delikatny materiał ścierny. Nie oznacza to, że każda aplikacja kremu natychmiast niszczy biżuterię. Problem pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy osad pozostaje na powierzchni przez wiele godzin i jest wielokrotnie pocierany.
Najbardziej narażone są:
-
biżuteria pozłacana,
-
srebro pozłacane i vermeil,
-
perły,
-
turkusy,
-
opale,
-
elementy z żywicy,
-
biżuteria z kamieniami klejonymi.
Jak nakładać SPF, gdy chcesz nosić biżuterię?
Najpierw nałóż krem, balsam i perfumy. Poczekaj, aż kosmetyki się wchłoną, a następnie usuń ich nadmiar z miejsc, na których będzie leżał łańcuszek, pierścionek lub bransoletka. Biżuterię załóż na końcu.
Po ponownej aplikacji kremu sprawdź, czy kosmetyk nie zebrał się przy oprawach, na zapięciu lub między ogniwami. Świeży osad łatwiej usunąć miękką ściereczką niż zaschniętą warstwę po całym dniu.
[product_carousel_2]
Błąd 2. Kąpiel w biżuterii w morzu
Biżuterii lepiej nie zabierać do morza. Sól pozostaje w szczelinach, zwiększa ryzyko korozji części stopów, a w połączeniu z piaskiem może powodować rysy. Dochodzi do tego ryzyko zgubienia pierścionka, kolczyka lub łańcuszka.
W chłodnej wodzie palce mogą stać się nieco węższe, dlatego pierścionek, który na lądzie wydaje się dobrze dopasowany, może zsunąć się podczas pływania. Fale i ograniczona widoczność sprawiają, że odzyskanie go jest zazwyczaj niemożliwe.
Sól jest problemem także po wyjściu z wody. Gdy wilgoć odparowuje, kryształki mogą pozostać pod oprawą kamienia, przy zapięciu lub wewnątrz splotu łańcuszka. Biżuteria może wyglądać na czystą, choć osad nadal znajduje się w jej mikroszczelinach i przyciąga wilgoć przez kolejne dni.
Szczególnie wrażliwe na kontakt z morzem są perły, korale, turkusy, opale, biżuteria klejona, drewno, pióra oraz wyroby pozłacane.
Sprawdź produkt ze zdjęcia! [1. Splash Nugget Necklace]
Błąd 3. Pływanie w złotej biżuterii w basenie
Chlor może oddziaływać nie tyle na samo czyste złoto, ile na metale znajdujące się w stopie. Złoto próby 585 lub 750 zawiera domieszki, np. miedzi, srebra lub niklu, które nadają mu twardość i określony kolor.
Regularny kontakt z silnie chlorowaną wodą może osłabiać delikatne elementy konstrukcyjne, zwłaszcza cienkie ogniwa, sprężyny w zapięciach i miejsca lutowania. Uszkodzenie nie zawsze jest od razu widoczne. Łańcuszek może wyglądać normalnie, a mimo to stać się bardziej podatny na zerwanie podczas codziennego użytkowania.
Na basen nie warto zabierać również białego złota. Jego jasny wygląd często wynika z warstwy rodu naniesionej na powierzchnię. Chlor, tarcie i kosmetyki mogą przyspieszać zużycie tej powłoki, przez co biżuteria zaczyna wyglądać na bardziej żółtą lub matową.
Błąd 4. Traktowanie biżuterii „wodoodpornej” jako odpornej na wszystko
Określenie „wodoodporna” nie oznacza automatycznie odporności na chlor, sól, kosmetyki, promieniowanie UV, wysoką temperaturę i tarcie występujące jednocześnie.
Biżuteria może dobrze znosić przypadkowy kontakt z czystą wodą, ale reagować inaczej na kąpiel w basenie, morzu lub jacuzzi. Znaczenie ma rodzaj metalu, jak i obecność powłoki, kleju, lutowania, emalii, kamieni oraz elementów organicznych.
Odporność całego wyrobu jest zawsze ograniczona przez jego najbardziej wrażliwy komponent. Złota oprawa może tolerować delikatne mycie, ale osadzony w niej turkus już nie. Stalowy łańcuszek może być stosunkowo odporny, lecz zawieszka z żywicy lub perły będzie wymagała zupełnie innego traktowania.
Sprawdź produkty ze zdjęcia! [1. Viva Black Mini Ring 2. Viva Gold Maxi Ring 3. Duo Black Earrings]
Błąd 5. Pozostawianie potu na biżuterii po całym dniu
Pot pozostawia na powierzchni mieszaninę wilgoci, soli, sebum i związków o kwaśnym odczynie. Może ona przyspieszać matowienie metali, zmianę koloru materiałów porowatych oraz degradację nici, na których nawleczone są perły.
Skład potu różni się u poszczególnych osób, dlatego ta sama biżuteria może zachowywać się inaczej na różnych skórach. U jednej osoby srebro będzie ciemnieć powoli, u innej zmiana koloru pojawi się znacznie szybciej.
Ryzyko rośnie podczas treningu, trekkingu i upału. Pierścionki oraz bransoletki są wtedy dociskane do wilgotnej skóry, a tarcie przyspiesza zużycie powierzchni. Pod szerokim pierścionkiem może gromadzić się mieszanina potu, kremu i drobinek kurzu, która drażni skórę i brudzi metal.
Latem codzienne przecieranie biżuterii miękką ściereczką jest często skuteczniejsze niż rzadkie, intensywne polerowanie. Profilaktyka usuwa osad, zanim zdąży on wyschnąć i wniknąć w szczeliny.
Błąd 6. Zabieranie na plażę pereł, opali i turkusów
Na plażę nie należy zabierać biżuterii z kamieniami, w tym z perłami, koralem, opalem, turkusem, kunzytem, delikatną emalią, żywicą ani cienką warstwą złocenia. Każdy z tych materiałów reaguje na lato w inny sposób, ale wszystkie źle znoszą połączenie słońca, kosmetyków, potu i piasku.
Perły i koral
Perły oraz korale są zbudowane głównie z węglanu wapnia. Kwaśny pot, perfumy i chlor mogą matowić ich powierzchnię. Piasek jest od nich znacznie twardszy, dlatego działa jak materiał ścierny i pozostawia rysy, których nie da się usunąć zwykłym polerowaniem w domu.
Perły warto zakładać dopiero po aplikacji perfum i kosmetyków. Po noszeniu należy delikatnie przetrzeć je miękką, lekko wilgotną ściereczką.
Opal
Opal zawiera wodę w swojej strukturze. Długotrwała ekspozycja na wysoką temperaturę i bardzo suche powietrze może sprzyjać jego przesuszeniu oraz powstawaniu drobnych spękań. Kamień jest także stosunkowo miękki, dlatego łatwo go zarysować piaskiem.
Opalu nie należy zostawiać na nasłonecznionym parapecie, leżaku ani w samochodzie. Nie jest również dobrym kandydatem do myjki ultradźwiękowej.
Turkus
Turkus jest porowaty i może absorbować pot, olejki oraz kosmetyki. Z czasem może to spowodować zmianę koloru z czystego błękitu na bardziej matowy, zielonkawy lub brudniejszy odcień. Zmiana ta bywa trwała. Turkusu nie należy długo moczyć ani czyścić agresywnymi preparatami. Najbezpieczniejsze jest delikatne czyszczenie na sucho lub zgodnie z zaleceniami producenta.
Kunzyt i ametyst
Niektóre kamienie mają centra barwne wrażliwe na światło. Kunzyt jest znany z tego, że przy długiej ekspozycji może tracić intensywność różowej lub liliowej barwy. Ametyst także może stopniowo blednąć pod wpływem silnego nasłonecznienia, dlatego należy unikać powtarzania pozostawiania kamienia w pełnym słońcu, np. na parapecie, desce rozdzielczej samochodu lub plażowym ręczniku.
Emalia i żywica
Emalia jest szklistą i kruchą warstwą połączoną z metalem. Źle znosi uderzenia, nacisk i nagłe zmiany temperatury. Żywica może natomiast żółknąć pod wpływem UV, matowieć, tracić klarowność i mięknąć w wysokiej temperaturze. Jest również wrażliwa na alkohol, aceton oraz część substancji zapachowych obecnych w kosmetykach.
Błąd 7. Czyszczenie biżuterii pozłacanej jak litego srebra
Biżuterii pozłacanej nie należy intensywnie polerować, szorować ani czyścić klasyczną ściereczką przeznaczoną do srebra. Złocenie jest warstwą powierzchniową i każde mocne tarcie usuwa jego część.
Niektóre ściereczki do srebra zawierają związki polerujące, których zadaniem jest ścieranie ciemnego nalotu. Na litym srebrze może to być pożądane, ale na wyrobie pozłacanym prowadzi do stopniowego usuwania złotej powłoki.
Podobnie działa połączenie kremu mineralnego i piasku. Tłusta warstwa zatrzymuje twarde drobinki, a ruch bransoletki lub naszyjnika po skórze powoduje mikroskopijne ścieranie.
Ciemniejsza plama na biżuterii pozłacanej nie zawsze jest zwykłym zabrudzeniem. Może oznaczać, że powłoka została już przetarta i odsłonił się metal znajdujący się pod spodem. Takiego uszkodzenia nie da się cofnąć domowym czyszczeniem. Rozwiązaniem jest ponowne złocenie w pracowni jubilerskiej.
Jak bezpieczniej czyścić biżuterię pozłacaną?
Przetrzyj ją bardzo miękką, lekko wilgotną ściereczką. Nie szoruj i nie mocz przez długi czas. Następnie dokładnie osusz powierzchnię przez delikatne przykładanie tkaniny. Unikaj pasty do zębów, sody, proszków, szorstkich szczoteczek, alkoholu oraz płynów o nieznanym składzie.
Błąd 8. Czyszczenie biżuterii pastą do zębów
Pasta do zębów nie jest uniwersalnym środkiem do czyszczenia biżuterii. Może zawierać drobiny ścierne, które rysują miękkie metale, kamienie, żywice i powłoki.
Domowy „efekt połysku” może być mylący. Powierzchnia wygląda na jaśniejszą, ponieważ usunięto nie tylko brud, lecz także mikroskopijną warstwę materiału. W przypadku złocenia oznacza to jego stopniowe ścieranie.
Szczególnie narażone są:
-
biżuteria pozłacana,
-
perły,
-
opale,
-
turkusy,
-
koral,
-
emalia,
-
żywica,
-
kamienie o polerowanej, lecz miękkiej powierzchni.
Podobne ryzyko wiąże się z sodą oczyszczoną, proszkami czyszczącymi i szorstkimi gąbkami. Alkohol oraz aceton mogą dodatkowo uszkadzać kleje, wykończenia powierzchniowe i elementy z żywicy.
Błąd 9. Stosowanie jednej metody czyszczenia do każdego rodzaju biżuterii
Nie istnieje jedna procedura bezpieczna dla wszystkich wyrobów. Prosty złoty łańcuszek można czyścić inaczej niż złoty pierścionek z opalem, perłą, turkusem lub kamieniem osadzonym na kleju.
Jak czyścić złotą biżuterię latem?
Złoto należy chronić przede wszystkim przed chlorem, osadem kosmetycznym oraz uszkodzeniami zapięć i opraw. Jeżeli wyrób nie zawiera wrażliwych ani klejonych kamieni, można umyć go w letniej wodzie z kroplą delikatnego płynu do naczyń. Trudno dostępne miejsca można bardzo ostrożnie oczyścić miękką szczoteczką. Następnie biżuterię należy dokładnie wypłukać i osuszyć bez gorącego nawiewu. Przed schowaniem powinna całkowicie wyschnąć.
Jak czyścić srebrną biżuterię latem?
Srebro należy regularnie oczyszczać z potu i przechowywać w suchym miejscu. Nadmorska wilgotność oraz związki obecne w powietrzu mogą przyspieszać jego ciemnienie. Specjalna ściereczka do srebrnej biżuterii może być odpowiednia dla litego, gładkiego srebra, ale nie powinna być automatycznie stosowana do wyrobów pozłacanych, oksydowanych, matowych ani zdobionych delikatnymi kamieniami.
Po oczyszczeniu srebro powinno być dokładnie osuszone i przechowywane osobno, najlepiej z materiałem ograniczającym wilgoć lub ciemnienie.
Jak czyścić perły?
Perły po noszeniu należy przetrzeć miękką, lekko wilgotną szmatką. Nie powinno się moczyć całego naszyjnika, ponieważ woda może osłabiać nić. Nie stosuj myjek ultradźwiękowych, alkoholu, detergentów ani past polerskich.
Jak czyścić turkus?
Turkus najlepiej czyścić miękką, suchą ściereczką. Długie moczenie, środki chemiczne i tłuste preparaty mogą zmienić jego wygląd.
Sprawdź produkt ze zdjęcia! [1. Row Mini SIlver Necklace]
Błąd 10. Pozostawienie biżuterii bez reakcji po kontakcie z solą lub chlorem
Po kontakcie z morzem, basenem lub dużą ilością potu nie warto czekać, aż osad wyschnie. Im szybciej zostanie usunięty, tym mniejsze ryzyko, że zgromadzi się w zapięciach, pod kamieniami lub między ogniwami.
Dla odpornych wyrobów można zastosować prostą procedurę „spłucz i osusz”.
-
Spłucz biżuterię letnią, czystą wodą.
-
Jeżeli materiał na to pozwala, użyj kropli neutralnego środka myjącego.
-
Nie stosuj gorącej wody.
-
Osusz miękką, niestrzępiącą się tkaniną.
-
Pozostaw wyrób do pełnego wyschnięcia.
-
Sprawdź zapięcie, ogniwa i osadzenie kamieni.
Błąd 11. Przechowywanie biżuterii w łazience lub kosmetyczce
Biżuterię należy przechowywać w suchym, chłodnym i zacienionym miejscu. Hotelowa łazienka jest jednym z najgorszych wyborów, ponieważ panują w niej częste wahania temperatury i wysoka wilgotność.
Zwykła kosmetyczka chroni przed zgubieniem, ale niekoniecznie przed zarysowaniem, naciskiem i kontaktem z kosmetykami. Butelka perfum, zmywacz do paznokci lub niedokręcony krem mogą uszkodzić zarówno opakowanie, jak i samą biżuterię.
Każdy element powinien mieć osobną przegródkę lub miękki woreczek. Łańcuszki warto unieruchomić, aby się nie plątały, a delikatne pierścionki i kolczyki chronić przed zgnieceniem w twardym etui.
Jak spakować biżuterię na wakacje?
Łańcuszek można przeciągnąć przez słomkę i zapiąć, dzięki czemu nie utworzy węzłów. Drobne kolczyki oraz pierścionki dobrze przechowuje się w etui na biżuterię z osobnymi komorami. Do takiego organizera można dodać małą saszetkę żelu krzemionkowego, która pomaga ograniczyć wilgoć. Nie powinna jednak bezpośrednio pocierać delikatnych kamieni ani pereł.
Błąd 12. Zostawianie biżuterii na słońcu i w rozgrzanym samochodzie
Biżuterii nie należy pozostawiać w nagrzanym samochodzie, zwłaszcza jeśli zawiera żywicę, klejone kamienie, opal, perły, emalię lub światłoczułe minerały.
Wysoka temperatura może zmiękczać kleje, deformować żywicę oraz przyspieszać starzenie niektórych powłok. Promieniowanie UV sprzyja żółknięciu żywicy i blaknięciu wybranych kamieni.
Rozgrzana emalia lub kamień gwałtownie schłodzony w wodzie może zostać poddany szokowi termicznemu. Materiały w jednym wyrobie mają różną rozszerzalność cieplną, dlatego na granicy metalu, szkła i kamienia powstają naprężenia.
Słońce nie musi od razu pozostawić widocznego śladu. Zmiana barwy lub drobne pęknięcie mogą rozwijać się stopniowo, szczególnie gdy ekspozycja powtarza się przez wiele dni.
Jakiej biżuterii nie nosić podczas treningu i trekkingu?
Podczas intensywnego wysiłku najlepiej zrezygnować z pierścionków, bransoletek, długich łańcuszków i kolczyków, które mogą zahaczyć o odzież lub sprzęt.
Palce w upale i podczas aktywności mogą puchnąć, przez co pierścionek zaczyna powodować ucisk. Pot gromadzi się pod metalem, a pył i kurz działają jak ścierniwo.
Podczas wspinaczki pierścionki stwarzają także ryzyko urazu dłoni. Długie kolczyki i naszyjniki mogą zaczepić się o pasek plecaka, kask, ubranie lub gałąź.
Najbezpieczniejszą zasadą jest pozostawienie biżuterii w suchym, zamkniętym etui przed rozpoczęciem aktywności.
Kiedy biżuterię powinien obejrzeć jubiler?
Biżuterię należy oddać do kontroli, gdy kamień zaczyna się poruszać, zapięcie działa inaczej niż wcześniej, ogniwo jest rozciągnięte, a powierzchnia pęka, odbarwia się lub traci powłokę.
Do sygnałów ostrzegawczych należą:
-
delikatny dźwięk wydawany przez kamień podczas poruszania pierścionkiem,
-
łapka oprawy zaczepiająca o ubranie,
-
zapięcie, które nie domyka się płynnie,
-
zdeformowane lub rozciągnięte ogniwo,
-
punktowe przebarwienia biżuterii pozłacanej,
-
odprysk lub siatka pęknięć na emalii,
-
nowe linie widoczne w opalu,
-
zmatowienie pereł,
-
rozwarstwienie elementów klejonych.
Po sezonie letnim warto skontrolować szczególnie biżuterię noszoną codziennie: pierścionki zaręczynowe, obrączki, cienkie łańcuszki i bransoletki z drobnymi zapięciami.
Letnia checklista pielęgnacji biżuterii
Przed wyjściem:
-
Nałóż krem, balsam i perfumy.
-
Poczekaj, aż kosmetyki się wchłoną.
-
Sprawdź zapięcie i oprawy kamieni.
-
Oceń, czy biżuteria będzie narażona na wodę, sport, piasek lub intensywne słońce.
-
Na plażę wybierz prostsze i mniej delikatne dodatki albo zrezygnuj z biżuterii.
Po całym dniu:
-
Przetrzyj biżuterię miękką ściereczką.
-
Usuń pot i świeże pozostałości kosmetyków.
-
Nie chowaj wilgotnych ozdób.
-
Przechowuj każdy element osobno.
-
Po kontakcie z chlorem lub solą zastosuj procedurę odpowiednią dla materiału.
Przed podróżą:
-
Zabierz kilka starannie wybranych elementów zamiast całej kolekcji.
-
Najbardziej wartościową i delikatną biżuterię zostaw w bezpiecznym miejscu.
-
Przygotuj osobne woreczki lub przegródki.
-
Dodaj saszetkę pochłaniającą wilgoć.
-
Zrób zdjęcia zabieranych przedmiotów.
-
Najcenniejsze ozdoby przewoź w bagażu podręcznym.
Pamiętaj: biżuteria, która po wakacjach wygląda dobrze, nadal może wymagać kontroli. Sól, osad kosmetyczny i uszkodzenia opraw mogą pozostawać niewidoczne do momentu poluzowania kamienia lub zerwania ogniwa.
